ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Επανάληψη

Κεφάλαιο 1^ο

Α. Η ένταξη του ατόμου στην κοινωνία

Τι είναι η κοινωνικοποίηση;

Γιατί είναι απαραίτητη;

Ποιος ο στόχος της κοινωνικοποίησης ως προς το άτομο και ποιος ως προς την κοινωνία;

Πότε αρχίζει και πότε τελειώνει η διαδικασία της κοινωνικοποίησης;

Γιατί λέμε ότι η διαδικασία της κοινωνικοποίησης τροποποιείται στον χώρο και στον χρόνο;

Γιατί λέμε ότι η διαδικασία της κοινωνικοποίησης είναι μια πολυδιάστατη και πολύπλοκη διαδικασία;

Πώς διαμορφώνει το άτομο τη συμπεριφορά του;

Ποιο είναι το κύριο εμπόδιο εσωτερίκευσης;

Γιατί η περίοδος της εφηβείας και της ενηλικίωσης είναι ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδος και τι αποδεικνύεται κατ? αυτήν;

Φορείς κοινωνικοποίησης

Ποιοι είναι οι βασικοί ή κύριοι φορείς κοινωνικοποίησης;

Γιατί η οικογένεια θεωρείται πρωτογενής και πρωταρχικός φορέας κοινωνικοποίησης;

Γιατί το σχολείο θεωρείται παράγοντας αναπαραγωγής και αλλαγής του υπάρχοντος κοινωνικού συστήματος;

Γιατί η θρησκεία λειτουργεί ως ενοποιητικός παράγοντας αλλά και πολλές φορές ως παράγοντας διαχωρισμού των μελών μιας κοινωνίας;

Γιατί το κράτος είναι ένας από τους σημαντικότερους φορείς κοινωνικοποίησης;

Ο ρόλος του ατόμου στη διαδικασία κοινωνικοποίησής του

Με ποιους τρόπους ή μηχανισμούς εσωτερικεύουν τα άτομα τους κανόνες και τις αξίες των φορέων κοινωνικοποίησης;

?  Η μίμηση-ταύτιση ως τρόπος ή μηχανισμός κοινωνικοποίησης

?  Οι συστάσεις και εντολές ως τρόπος ή μηχανισμός κοινωνικοποίησης

?  Γιατί θεωρείται ότι σημαντικό ρόλο στην κοινωνικοποίηση διαδραματίζει η σαφήνεια των συστάσεων και εντολών και η συνέπεια λόγων και έργων των φορέων κοινωνικοποίησης

?  Αναφέρατε παραδείγματα ελέγχου της συμπεριφοράς από τις πρώτες στιγμές ύπαρξης του παιδιού αλλά και τις μετέπειτα.

?  Οι φορείς κοινωνικοποίησης ευθύνονται απεριόριστα για την προβληματική συμπεριφορά του ατόμου;

?  Ποιος ο ρόλος και η ευθύνη του ατόμου στη διαδικασία κοινωνικοποίησής του;

1.3 Οι κοινωνικές αξίες

1.3.1 Έννοια, κατηγορίες

?  Έννοια κοινωνικών αξιών

?  Ποιοι τις δημιουργούν;

?  Ποιοι τις υποβάλλουν στα άτομα;

?  Γιατί οι κοινωνίες αποδίδουν μεγάλη σημασία στις αξίες;   

?  Ποια η θέση των αρχαίων Ελλήνων σε σχέση με τις αξίες;

?  Διάκριση των αξιών με κριτήριο το άτομο ή την κοινωνία. Παραδείγματα

?  Διάκριση των αξιών με κριτήριο τον τομέα της κοινωνίας. Παραδείγματα

?  Διάκριση των αξιών με κριτήριο τη διάρκειά τους. Παραδείγματα

?  Τι εννοούμε με τον όρο Ελληνική κοινωνία;

?  Ποιες οι βασικές αξίες της Ελληνικής κοινωνίας, που υπάρχουν και στο Σύνταγμα;

1.3.2 Διαφοροποίηση των αξιών στον χώρο και στον χρόνο

?  Υπάρχουν διαχρονικές αξίες;

?  Γιατί μεταβάλλονται οι αξίες στο χρόνο και στο χώρο;

?  Που αποδίδεται η μεταβολή των αξιών στον χώρο;

?  Που αποδίδεται η μεταβολή των αξιών στο χρόνο;

?  Με ποιο τρόπο μεταβάλλονται οι αξίες στο χρόνο;

?  Γιατί λέμε πως οι αξίες εκφράζουν τις πραγματικές ανάγκες μιας κοινωνίας;

?  Ποιος κάνει την αξιολόγηση και ιεράρχηση των αξιών;

1.4 Οι κοινωνικοί κανόνες

1.4.1 Έννοια, κατηγορίες

?  Τι είναι οι κοινωνικοί κανόνες και γιατί είναι απαραίτητοι στην κοινωνία;

?  Αναφέρατε φορείς που θέτουν κανόνες.

?  Πότε επιβάλλονται κυρώσεις και τι αποτέλεσμα έχουν;

?  Οι κανόνες ισχύουν για όλα τα άτομα;

?  Σε ποιες κατηγορίες διακρίνονται οι κοινωνικοί κανόνες;

1.4.2 Σχέση κοινωνικών αξιών και κοινωνικών κανόνων

1.4.3 Προσαρμογή, συμμόρφωση και κοινωνική ανανέωση

?  Από τι εξαρτάται η προσαρμογή, η συμμόρφωση και τελικά η ένταξη του ατόμου στην κοινωνία;

?  Τι συνέπειες έχει η ανεύθυνη κοινωνικοποίηση;

?  Γιατί η προσαρμογή είναι μια διαρκής διαδικασία;

?  Από τι εξαρτάται η προσαρμογή του ατόμου  και τι συμβαίνει συνήθως;

?  Ποιος παράγοντας μπορεί να συντελέσει στην κοινωνική πρόοδο και την κοινωνική ανανέωση;

?  Τι δηλώνει η καθολική και συνεχής αμφισβήτηση και άρνηση των πάντων;

1.5 Ο κοινωνικός έλεγχος ? Μορφές κοινωνικού ελέγχου

?  Γιατί λέμε ότι ο κοινωνικός έλεγχος δρα συμπληρωματικά με την κοινωνικοποίηση;

?  Τι περιλαμβάνει ο κοινωνικός έλεγχος;

?  Πότε ασκείται;

?  Γιατί τα άτομα παραβιάζουν τους κανόνες;

?  Τι αποτελέσματα μπορεί να φέρει ο υπερβολικός κοινωνικός έλεγχος;

?  Με ποιον τρόπο ασκείται ο κοινωνικός έλεγχος;

?  Ποιος είναι ο στόχος των επιβραβεύσεων και των κυρώσεων;

?  Με ποια κριτήρια κρίνεται η παρέκκλιση;

?  Σε ποια είδη διακρίνεται ο κοινωνικός έλεγχος;

?  Με τι μέσα ασκείται ο άτυπος κοινωνικός έλεγχος; Που στηρίζεται; Με ποιους τρόπους ασκείται; Στα πλαίσια ποιών ομάδων ασκείται; Είναι αποτελεσματικός;

?  Από ποιους ασκείται ο τυπικός κοινωνικός έλεγχος; Με ποιον τρόπο ασκείται; Γιατί το κράτος θεωρείται ο σημαντικότερος φορέας κοινωνικού ελέγχου;

?  Τι είναι ο αυτοέλεγχος; Τι συντελεί στην άσκηση του αυτοελέγχου από το άτομο; Από τι εξαρτάται ο βαθμός αυτοελέγχου;

?  Γιατί θεωρείται ότι ο κοινωνικός έλεγχος επηρεάζεται και από τα κοινωνικά χαρακτηριστικά των ατόμων στα οποία ασκείται;

Β. Η αποκλίνουσα συμπεριφορά

1.6 Αποκλίνουσα συμπεριφορά

1.6.1 Παράβαση και έγκλημα

?  Ποια συμπεριφορά των ατόμων ή ομάδων χαρακτηρίζεται ως αποκλίνουσα;

?  Ποιος θεωρείται εγκληματίας σύμφωνα με τον ποινικό νόμο;

?  Γιατί καμιά θεωρία δεν εξηγεί πλήρως την αποκλίνουσα συμπεριφορά;

?  Τι μορφή παίρνει η αντίδραση του ανθρώπου που αδικείται;

?  Ποιοι λόγοι εξηγούν την αντικοινωνική συμπεριφορά ενός ατόμου;

1.6.2 Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών ως αποκλίνουσα συμπεριφορά

?  Γιατί κάποιες εξαρτήσεις χαρακτηρίζονται ως αποκλίνουσες συμπεριφορές;;

?  Ποιες είναι αυτές;

?  Τι συνέπειες έχουν;

?  Για ποιο λόγο τα άτομα προσφεύγουν σε αυτές;

1.7 Το έγκλημα ως κοινωνικό φαινόμενο

1.7.1 Τύποι εγκλημάτων

?  Τι είναι έγκλημα για το δίκαιο;

?  Τι είναι έγκλημα για την εγκληματολογία;

?  Γιατί η εγκληματολογία θεωρεί ότι το έγκλημα είναι κοινωνικό φαινόμενο;

?  Διακρίσεις εγκλημάτων

?  Διακρίσεις εγκλημάτων με κριτήριο τη βαρύτητα της ποινής

?  Τι δέχονται οι θεωρίες που υποστηρίζουν ότι το έγκλημα είναι βιολογικό φαινόμενο;

?  Τι δέχονται οι θεωρίες που υποστηρίζουν ότι το έγκλημα είναι ατομικό φαινόμενο;

?  Τι δέχονται οι θεωρίες που υποστηρίζουν ότι το έγκλημα είναι κοινωνικό φαινόμενο;

?  Τι υποστηρίζει η θεωρία του κοινωνικού χαρακτηρισμού;

1.7.2 Νεανική παραβατικότητα ? εγκληματικότητα

?  Ποιοι παράγοντες προσδιορίζουν την ανθρώπινη συμπεριφορά και ποια σχέση υπάρχει μεταξύ τους;

?  Πού οφείλεται η εγκληματικότητα των ανηλίκων και γιατί χρησιμοποιείται γι? αυτούς ο όρος παραβάτης;

?  Ποιοι παράγοντες συμβάλλουν στη γένεση της παραβατικής συμπεριφοράς στους νέους;

1.8 Σύγχρονες μορφές εγκλημάτων

1.8.1 Ηλεκτρονικό έγκλημα

?  Πού οφείλεται το ηλεκτρονικό έγκλημα;

?  Ποιες πράξεις θεωρούνται να ηλεκτρονικό έγκλημα;

?  Διακρίσεις ηλεκτρονικού εγκλήματος ανάλογα με τον τρόπο τέλεσής τους

?  Χαρακτηριστικά του ηλεκτρονικού εγκλήματος

?  Από τι κινδυνεύουν τα παιδιά;

1.8.2 Τρομοκρατία

?  Τι είναι τρομοκρατία;

?  Από ποιους ασκείται;

?  Τι την χαρακτηρίζει;

?  Αίτια

?  Δραστηριότητες

?  Επιπτώσεις

1.9 Πρόληψη και κυρώσεις στην αποκλίνουσα συμπεριφορά

1.9.1 Πρόληψη αποκλίνουσας συμπεριφοράς

?  Χαρακτηριστικά του εγκλήματος

?  Τι είναι η αντεγκληματική πολιτική

?  Διακρίσεις αντεγκληματικής πολιτικής

?  Τι περιλαμβάνει καθεμιά

?  Τι περιλαμβάνει η πρόληψη ειδικότερα;

1.9.2 Κυρώσεις στην αποκλίνουσα συμπεριφορά

?  Ποιος τις επιβάλλει και σε ποια βάση;

?  Ποια θεμελιώδης αρχή υπάρχει στο ποινικό δίκαιο;

?  Σε ποιες κατηγορίες διακρίνονται οι ποινές;

?  Ποιες ποινές περιλαμβάνει η κάθε κατηγορία;

?  Πως αντιμετωπίζεται ο έφηβος δράστης ενός εγκλήματος

1.9.3 Σωφρονισμός, φυλακή και επανένταξη

?  Τι μέτρα περιλαμβάνει ο σωφρονισμός;

?  Πώς λειτουργεί η φυλακή; (τυπικά, άτυπα, μικροκοινωνία)

?  Τι προβλέπει μεταξύ άλλων ο Σωφρονιστικός κώδικας;

?  Ποια είναι τα βασικά μέτρα σωφρονισμού;

?  Γιατί η πολιτεία πρέπει να παίρνει μέτρα για την ομαλή ένταξη του αποφυλακισμένου στην κοινωνία;