Βασικές Αρχές  Κοινωνικών Επιστημών

Απαντήσεις θεμάτων

 

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΘΕΜΑ Α

Α1.     

α.      Σ

β.      Λ

γ.      Σ

δ.       Λ

ε.       Λ

Μονάδες 15

Α2.   γ.

 

Α3.  β.                                                                                             

   Μονάδες 10

 

ΘΕΜΑ Β

Α4.      Κοινωνική διαστρωμάτωση είναι η κατάταξη των μελών της κοινωνίας σε ανώτερες και κατώτερες τάξεις και στρώματα.

Στις σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες, η αστική τάξη (βιομήχανοι, εφοπλιστές,τραπεζίτες κτλ.) είναι η ανώτερη τάξη στην κοινωνία.

Οι εργάτες και οι υπάλληλοι ανήκουν στην εργατική τάξη.

Υπάρχουν,όμως, και άτομα που έχουν μικρή ιδιοκτησία μέσων παραγωγής (μικρές βιοτεχνίες, εργαστήρια ζαχαροπλαστικής, φούρνους κτλ.). Αυτά τα άτομα δεν ανήκουν στην αστική τάξη αλλά ούτε και στην εργατική. Συγκροτούν τα μικροαστικά στρώματα.

Μονάδες 13

Α5.      Μετανάστευση είναι η μετακίνηση των ανθρώπων από τη μία περιοχή στην άλλη, είτε στο εσωτερικό μιας χώρας είτε στο εξωτερικό, με σκοπό την αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής.

Με τον όρο μετανάστης εννοούμε εκείνο το μέλος μιας κοινωνίας που μετακινείται από την περιοχή στην οποία διαμένει μόνιμα για να μεταβεί σε μίαάλλη με σκοπό την αναζήτηση εργασίας. Ο μετανάστης ζητάει άδεια παραμονής από τη χώρα στην οποία μεταναστεύει.

Ο πρόσφυγας μετακινείται σε άλλη χώρα, υποχρεωτικά και επιβεβλημένα,επειδή διώκεται ή φοβάται τη δίωξη για λόγους πολιτικούς, θρησκευτικούς κτλ. Ο πρόσφυγας ζητάει άσυλο.

Ο όρος ?ντάμπινγκ? προέρχεται από την αγγλική γλώσσα.Ντάμπινγκ (dumping) σημαίνει πώληση προϊόντων σε τιμή χαμηλότερη από τους ανταγωνιστές. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι μετανάστες δέχονται να εργαστούν με χαμηλότερες αποδοχές και χωρίς ασφαλιστικές εισφορές. Αυτό ρευστοποιεί τα δικαιώματα του ημεδαπού εργατικού δυναμικού και ρίχνει το ύψος των ημερομισθίων.

Μονάδες 12

  ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ

ΘΕΜΑ Α

Β1α.     Υπάρχει ο κίνδυνος, στο όνομα της αποτελεσματικότητας, να επικρατήσει το ρητό ?ο σκοπός αγιάζει τα μέσα?.

Υπάρχει, επίσης, ο κίνδυνος, στο όνομα της διαφύλαξης της ισότητας, η πολιτική να μην επιτυγχάνει τους σκοπούς που θέτει.

Τα προβλήματα που καλείται να λύσει η πολιτική, από τη φύση τους, προκαλούν συγκρούσεις. Η κατανομή του πλούτου, η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του φυσικού περιβάλλοντος, η αντιμετώπιση της εκμετάλλευσης των κοινωνικά ανίσχυρων και της φτώχειας, η παροχή ιατρικής φροντίδας και κοινωνικής προστασίας στα μέλη της κοινωνίας κτλ. δεν είναι απλά ζητήματα. Προϋποθέτουν συγκρούσεις με όσους έχουν προνόμια.

Η πολιτική πρέπει να έχει στόχους όλα τα παραπάνω. Την ίδια στιγμή, όμως, πρέπει να αυξάνει και τον πλούτο της κοινωνίας, που είναι προϋπόθεση για να επιτευχθούν όλα αυτά.

Μονάδες 13

Β1β.        α) Όταν τα εισοδήματα των μελών της κοινωνίας δεν επαρκούν για την αγορά προϊόντων, οι πωλήσεις των επιχειρήσεων μειώνονται και ενδεχομένως οι επιχειρήσεις κλείνουν, αυξάνοντας την ανεργία. Πρόκειται για τον φαύλο κύκλο της κρίσης, όπου τα όλο και μικρότερα εισοδήματα φέρνουν όλο και μεγαλύτερη κρίση.

β) Οι μεγάλες κοινωνικές ανισότητες (πλούσιοι-φτωχοί), η φτώχεια και η περιθωριοποίηση του πληθυσμού, που δεν έχει επαρκή εισοδήματα για να καλύψει τις ανάγκες του, επιφέρουν νέα κοινωνικά προβλήματα (εγκληματικότητα, αυτοκτονίες κτλ.).

Μονάδες 12

ΘΕΜΑ Β

Β2α.     Σε χώρες που το επίπεδο της δημοκρατίας είναι χαμηλό και υπανάπτυκτο, οι συνθήκες ευδοκίμησης φαινομένων διαφθοράς και κατάχρησης εξουσίας είναι ευνοϊκότερες.

Υπάρχουν πελατειακές σχέσεις και την ίδια στιγμή υπάρχει χαλαρός έλεγχος από την εκτελεστική, τη νομοθετική ή τη δικαστική εξουσία.

Mοναρχικά ή αυταρχικά καθεστώτα υπανάπτυκτων χωρών έχουν δείξει εντονότερα σημάδια απροκάλυπτου χρηματισμού και αυθαιρεσίας, χωρίς να μπορεί να παρέμβει κανείς για την αποτροπή τέτοιων φαινομένων.

Αλλά και σε αναπτυγμένες δημοκρατίες έχουν εμφανιστεί εκτεταμένα κρούσματα διαφθοράς  γνωστά ως «εγκλήματα του λευκού περιλαιμίου» ή «εγκλήματα του λευκού κολάρου». Ο όρος υποδηλώνει ότι άνθρωποι με κουστούμια και πουκάμισα με λευκά κολάρα (πολιτικοί, ανώτερα στελέχη του κράτους, επιχειρηματίες, στελέχη του χρηματιστηρίου και των τραπεζών κτλ.) είναι αυτοί που επιδίδονται σε τέτοιες δραστηριότητες

Όσο υποχωρεί η διαφάνεια και ο έλεγχος τόσο αυτά τα φαινόμενα βρίσκουν πεδίο ανάπτυξης.

Μονάδες 13

Β2β.      Τα βασικά χαρακτηριστικά του καπιταλιστικού συστήματος  είναι:

? Η ιδιωτική επιχειρηματικότητα (επιχειρηματίες κάνουν επενδύσεις με στόχο τη μεγιστοποίηση του κέρδους).

? Οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται για την κατάκτηση αγορών, στις οποίες θα πουλήσουν τα προϊόντα τους.

? Οι εργαζόμενοι στις επιχειρήσεις είναι μισθωτοί εργάτες. Λαμβάνουν, δηλαδή, μισθό για τις ώρες που εργάζονται στην επιχείρηση.

Τον 11ο αιώνα σημειώνονται αλλαγές στην παραγωγή και την οικονομία, οι οποίες θα φέρουν αλλαγές στην κοινωνία και την πολιτική. Ειδικότερα:

α) Αύξηση της παραγωγής.

β) Ανάπτυξη του εμπορίου.

γ) Εκχρηματισμός της οικονομίας.

δ) Ανάπτυξη των πόλεων.

ε) Μεγάλες βιοτεχνικές επιχειρήσεις.

στ) Νέες κοινωνικές τάξεις

Μονάδες 12